Dobierz czujnik ultradźwiękowy według konstrukcji i zadania
Przewodnik po doborze czujników ultradźwiękowych
Czujniki ultradźwiękowe pomagają bezdotykowo wykrywać obecność przedmiotu, odległość lub wysokość poziomu. Przy wyborze decyduje najbliższe i najdalsze położenie celu, jego zdolność do odbijania dźwięku i wymagany sygnał do sterowania. Przezroczystość czy kolor nie są głównym ograniczeniem, ale żadnego czujnika nie można uważać za uniwersalne rozwiązanie dla dowolnego materiału i układu.
Odbicie i pomiar czasu przelotu
Czujnik odbiciowy wysyła krótki impuls ultradźwiękowy i analizuje jego echo. Odległość określa z zależności d = c × t / 2, gdzie c to prędkość dźwięku, a t czas drogi do przedmiotu i z powrotem. Dzielenie przez dwa nie jest więc współczynnikiem kalibracyjnym. Przy około 20 °C do poglądowego obliczenia można użyć c = 343 m/s. Modelowo odległości 0,5 m odpowiada powrót echa po około 2,9 ms; samo to nie określa całkowitego czasu reakcji urządzenia. Podstawy opisuje także objaśnienie zasady pomiaru microsonic.
Elektronika musi rozpoznać wystarczająco silne echo. Prawidłowa zasada pomiaru nie gwarantuje więc jeszcze, że dźwięk od konkretnego przedmiotu wróci do odbiornika.
Strefa martwa i użyteczny zakres
Bezpośrednio przed czołem w typowym wykonaniu odbiciowym znajduje się strefa martwa. Przetwornik po nadawaniu jeszcze wybrzmiewa i nie potrafi niezawodnie oddzielić bliskiego echa od własnego wzbudzenia. Ani ustawienie punktu przełączania, ani przeliczenie w PLC nie usuną tej fizycznej granicy. Najbliższe położenie przedmiotu musi pozostać poza nią także przy drganiach i odchyłkach montażowych.
Maksymalny zasięg należy oceniać razem z użytym celem testowym. Zakres podany dla dobrze odbijającej powierzchni nie gwarantuje takiego samego wyniku na cienkiej krawędzi. Przy pomiarze poziomu należy kontrolować oba końce: pusty zbiornik nie może być zbyt daleko, a napełniony poziom zbyt blisko.
Wiązka dźwiękowa, powierzchnia i nachylenie
Wiązka dźwiękowa ma kształt przestrzenny. Nie jest to cienka linia ani stożek o uniwersalnym kącie. Charakterystyka detekcji pokazuje zachowanie dla określonego celu; wielkość, obrót i zdolność odbijania innego celu zmienią użyteczny obszar. Na szkicu zastosowania należy więc zaznaczyć także krawędzie zbiornika, uchwyty i sąsiednie części. Mogą one tworzyć konkurencyjne echo, mimo że nie leżą bezpośrednio na osi.
Gładka powierzchnia powinna być ustawiona mniej więcej prostopadle do kierunku pomiaru. Przy nachyleniu może odbić echo w bok. Szorstka powierzchnia rozprasza dźwięk, więc czasem dopuszcza większe nachylenie, ale kosztem słabszego powrotu. Miękkie pianki i materiały porowate mogą znacznie pochłaniać dźwięk. Przezroczysta folia nie jest więc automatycznie łatwym celem: zależy to także od pofalowania i położenia.
W przypadku cieczy należy sprawdzić rzeczywistą powierzchnię podczas pracy, łącznie z pianą i falowaniem. Wyniku ze spokojnego poziomu nie należy bez próby przenosić na napełnianie lub mieszanie. Jeśli zastosowanie wymaga małego punktu pomiarowego, należy porównać także Czujniki do pomiaru odległości według konkretnej zasady i powierzchni.
Temperatura i środowisko
Prędkość dźwięku w powietrzu zmienia się z temperaturą; w pobliżu temperatury pokojowej wynosi to około 0,17 % na stopień. Bez kompensacji może się więc zmieniać zgłaszana odległość nawet przy nieruchomym celu. Kompensację temperatury należy sprawdzić dla konkretnego modelu. Z lokalnego pomiaru temperatury nie można ponadto automatycznie wyprowadzić dokładnej temperatury całej drogi dźwięku nad gorącym wsadem. Szczegóły podaje techniczne FAQ Pepperl+Fuchs dotyczące wpływów środowiska.
Przy weryfikacji należy obserwować także nagrzewanie czujnika po włączeniu, przedmuch, kondensację i osady na czole. Stopień ochrony obudowy sam nie potwierdza jakości pomiaru akustycznego w tych warunkach.
Wyjście przełączające i analogowe
Wyjście przełączające przekazuje stan, na przykład osiągnięcie ustawionej granicy. PNP po załączeniu dostarcza prąd do obciążenia od dodatniego zasilania, NPN odprowadza go do bieguna ujemnego. Musi temu odpowiadać podłączenie wejścia PLC. NO/NC wyraża logikę przełączania, a nie rodzaj tranzystora. Histereza oddziela warunki załączenia i wyłączenia i pomaga ograniczyć przełączanie w pobliżu granicy.
Wyjście analogowe przekazuje wartość ciągłą w określonym zakresie, na przykład 0–10 V lub 4–20 mA. Wymaga odpowiedniego wejścia analogowego i zgodnego skalowania. Kanał napięciowy i prądowy nie są zamienne. Oznaczenie „czujnik odległości” samo w sobie nie oznacza, że każdy wariant dostarcza do PLC liczbową wartość odległości.
Przykłady udokumentowane w ofercie TECHNOLINE
Te dane dotyczą podanych modeli Lanbao, a nie całej kategorii. Karta katalogowa UR18-CC35 podaje strefę martwą 0–30 mm, podczas gdy dokumentacja UR18-CM1 podaje 0–60 mm. Podobny kod zamówieniowy nie wystarcza więc do potwierdzenia zamienności.
Kompatybilność elektryczna i mechaniczna
- Należy porównać zakres zasilania, obciążalność prądową wyjścia przełączającego i parametry wejścia sterowania. W przypadku wyjścia analogowego należy sprawdzić dopuszczalne obciążenie, potencjał odniesienia i sposób zasilania; samo oznaczenie 4–20 mA nie dowodzi pętli dwuprzewodowej.
- Według rysunku należy sprawdzić gwint, długość korpusu, miejsce za złączem i możliwość skierowania czoła. Gwint montażowy nie jest automatycznie procesowym przyłączem uszczelniającym.
- U Kabli i złączy do czujników należy wybierać właściwe wykonanie, liczbę styków i obsadzenie pinów. Taki sam gwint złącza nie potwierdza takiego samego podłączenia.
- Teach-in należy przeprowadzać według instrukcji dokładnego kodu zamówieniowego. Przewód nastawczy nie musi być dodatkowym wyjściem ani wejściem synchronizacyjnym.
Synchronizacja i przesłuch między czujnikami
Czujnik może odebrać impuls sąsiedniego urządzenia lub jego odbicie. Taki przesłuch akustyczny może się ujawnić dopiero po uruchomieniu drugiej części maszyny. Najpierw należy sprawdzić zalecane odstępy, orientację i powierzchnie odbijające.
Obsługiwana synchronizacja koordynuje cykle pomiarowe. Przy równoczesnym nadawaniu urządzenia pracują jednocześnie, co jednak nie musi umożliwiać jednoznacznego przypisania obiektu jednemu czujnikowi. Tryb multipleksowy przydziela pomiar kolejno poszczególnym urządzeniom; wraz z ich liczbą trzeba liczyć się z dłuższym interwałem aktualizacji każdego kanału. Dostępne tryby, poziomy napięć i taktowanie określa producent konkretnego typu. W przypadku modeli w tabeli nie można zakładać synchronizacji tylko na podstawie obecności Teach-in. Różnicę trybów wyjaśnia FAQ Pepperl+Fuchs dotyczące synchronizacji.
Przykład modelowy: poziom z wyjścia 4–20 mA
Rozważmy sprawdzony zestaw, w którym 4 mA odpowiada odległości 100 mm, a 20 mA odległości 900 mm. Jest to wybrane ustawienie modelowe, a nie konfiguracja fabryczna podanych produktów. Przeliczenie to d = 100 + (I − 4) × 800 / 16, z prądem I w mA i odległością d w mm.
Przy 12 mA wychodzi d = 500 mm. Jeśli czoło czujnika jest 1000 mm nad dnem odniesienia, wysokość poziomu wynosi h = 1000 − 500 = 500 mm. Rosnąca odległość oznacza tu malejący poziom. Najwyższy poziom musi nadal uwzględniać strefę martwą i zapas na falowanie. Prąd przy utracie echa należy oceniać według dokumentacji; nie należy go automatycznie przeliczać na prawidłowy poziom.
Procedura doboru i weryfikacji
- Należy zapisać skrajne odległości, najmniejszy cel, jego nachylenia i wymagany czas reakcji.
- Należy wybrać konkretne wyjście i sprawdzić wejście PLC, montaż i okablowanie.
- Należy testować rzeczywisty materiał w skrajnych położeniach, przy zmianie temperatury i ze wszystkimi sąsiednimi czujnikami w pracy.
- Należy zapisać ustawienia, czas reakcji i zachowanie bez celu. Wynik należy oceniać według wymagań maszyny.
Częste pytania i błędy
Czy Teach-in usuwa strefę martwą?
Nie. Uczy granic analizy w użytecznym zakresie. Zbliżenie celu do strefy martwej nie da przez to prawidłowego wyniku.
Czy dokładna rozdzielczość oznacza taką samą dokładność?
Nie. Rozdzielczość wyraża rozróżnialny krok, powtarzalność rozrzut w tych samych warunkach, a dokładność odchylenie od rzeczywistej odległości. Te dane należy porównywać oddzielnie.
Dlaczego czujnik działa na stole, ale w maszynie się waha?
Należy sprawdzić nachylenie celu, odbicia boczne, przedmuch i przesłuch. Praktycznym testem jest stopniowe włączanie sąsiednich czujników przy nieruchomym celu. Stabilne okablowanie samo nie wyklucza przyczyny akustycznej.
Pomoc w doborze czujnika ultradźwiękowego
Do konsultacji technicznej należy przygotować kod zamówieniowy, skrajne odległości, materiał i wielkość celu, wymagany czas reakcji i wejście PLC. Prosimy o kontakt ze wsparciem technicznym TECHNOLINE z opisem zastosowania lub zamiennika.
Pytania dotyczące doboru czujnika ultradźwiękowego
Co ultradźwięki wykryją w przypadku przezroczystego lub ciemnego przedmiotu?
Ultradźwięki analizują odbicie dźwięku, dlatego kolor i przezroczystość nie są głównym kryterium. Decyduje także wielkość, nachylenie i powierzchnia celu. W przypadku folii, pianek lub przedmiotów o złożonym kształcie należy sprawdzić powrót echa na rzeczywistej próbce.
Kiedy wybrać PNP/NPN, a kiedy wyjście analogowe lub IO-Link?
Wyjście przełączające PNP lub NPN należy stosować do informacji o obecności lub przekroczeniu granicy. Do ciągłego pomiaru odległości należy wybrać kompatybilne wejście analogowe lub model z odpowiednimi danymi procesowymi przez IO-Link. Dostępne funkcje należy sprawdzić według pełnego kodu zamówieniowego.